maandag 23 februari 2015
Citaat
“Like wildflowers, you must allow yourself to grow in all the places people thought you never would.”
zondag 22 februari 2015
Tot het hart op zondag, Wislawa Szymborska
Ik dank je, hart van mij,
je treuzelt niet, maar werkt flink door
zonder beloning of gevlei,
uit aangeboren ijver.
Je hebt zeventig verdiensten per minuut.
Elke samentrekking van je
is als het afduwen van een boot
naar de volle zee,
voor een reis de wereld rond.
Ik dank je, hart van mij,
dat je me keer op keer
van het geheel afzondert,
zelfs in mijn slaap apart houdt.
Jij voorkomt dat ik uit mijn dromen breek
op een vlucht
waarvoor geen vleugels nodig zijn.
Ik dank je, hart van mij,
dat ik weer ontwaken mocht
en dat hoewel het zondag is,
een dag om uit te rusten,
onder de ribben
de gewone zaterdagse drukte heerst.
je treuzelt niet, maar werkt flink door
zonder beloning of gevlei,
uit aangeboren ijver.
Je hebt zeventig verdiensten per minuut.
Elke samentrekking van je
is als het afduwen van een boot
naar de volle zee,
voor een reis de wereld rond.
Ik dank je, hart van mij,
dat je me keer op keer
van het geheel afzondert,
zelfs in mijn slaap apart houdt.
Jij voorkomt dat ik uit mijn dromen breek
op een vlucht
waarvoor geen vleugels nodig zijn.
Ik dank je, hart van mij,
dat ik weer ontwaken mocht
en dat hoewel het zondag is,
een dag om uit te rusten,
onder de ribben
de gewone zaterdagse drukte heerst.
zaterdag 21 februari 2015
Tommy Wieringa, Dit zijn de namen - citaten
-Zita leefde volgens het ijzeren plan van vrouwen. - 21
-Beg luisterde naar zijn toespraak, het was de eerste keer dat hij hoorde over een oude Chinees die Confucius heette. Confucius, zei Diniz, zou, als hij het voor het zeggen zou hebben in een land, als eerste het taalgebruik verbeteren. Want als het taalgebruik niet juist is, dan is wat wordt gezegd niet dat wat bedoeld wordt. En als wat gezegd wordt niet is wat men bedoelt, komen er geen werken tot stand. Komen de werken niet tot stand, dan gedijen de kunst en de moraal niet. Gedijen deze niet, dan is er geen juiste rechtspraak. Als er geen juiste rechtspraak is, dan weet de natie niet wat te doen. Daarom moet men geen willekeur dulden in het woordgebruik. Dat is waarop alles aankomt. -35
-Sinds die dag zag Pontus Beg het model van geleidelijke neergang overal in werking. Het begon met één klein dingetje en eindigde in totale wanorde. Op elk levensterrein moest dat ene kleine dingetje worden geïdentificeerd, geïsoleerd en onschadelijk worden gemaakt. Daarom kookte hij elke avond, at hij elke avond aan tafel, waste hij het eetgerei af en borg het netjes weg. Tegen de verwaarlozing, het afglijden, een ellendige dood. - 36
-Zita, zag hij, maakt optisch schoon, niet hygiënisch. - 37
-De radio bleef aan tot hij naar bed ging. Vaak vergat hij waarom hij aanstond, tot hij hem uitzette. De fluittoon in zijn oren. Die vergezelde hem al jaren. Twee mugjes, een aan elke kant. Het geluid steeg op uit geheimzinnige diepten in zijn schedel en werd langs schelpachtige windingen geblazen, waar het zijn hoge klank kreeg. Het was een vlakke, constante toon, die soms traag leek te deinen. Er waren dagen dat hij hem vergat, maar als het plotseling stil werd, wist hij dat hij nooit was weggeweest.
Een zigeunermuzikant die hij eens had opgepakt, meende dat het een B was.
"Ik zin 'm veel lager dan-ie echt klinkt natuurlijk," had Beg gezegd.
"Een C was beter geweest," meende de zigeuner.
"Waarom?"
"De meeste liedjes staan in C." - 37-8
-De neger had een kruis gekust. Dit verdiepte het raadsel. Welke gedachten had hij, welk leven lag er achter hem? En als de man uit Asjchabad gedachten had over de zwarte man, dan had de zwarte man die ook over hem. Deze dingen knarsten als zand tussen de raderen. Ze verwarden zijn verstand en verhitten zijn bloed. - 41
-Hij heeft zijn eten met me gedeeld, dacht de lange man, zijn enige eten. Hij is een groot en edel mens. Hij heeft een hart als een walvis, ik ben het niet waard dat hij me het licht van zijn ogen schenkt. - 59
-Thuis, die plaats die hem nu weldadig voorkwam, en niet armetierig en wanhopig zoals toen hij vertrok. Er was vuur in de kachel, een zacht bed, zijn warme vrouw. - 85
-Of het nummer nog in gebruik was wist hij niet. Ze kon verhuisd zijn, de mensen waren onrustig, veel onrustiger dan vroeger, ze werden overal heen geblazen. - 90
-De handel, dat was geen werk, vond hij, dat was profiteren van werk. Het schuim van de handel is beter dan het vet van de arbeid, was de bittere les die zijn vader hem leerde. - 93
-Onwennig als vee dat in het voorjaar de stal verlaat stonden ze onder de schoongewassen sterrenhemel, en voelden zich alsof ze opnieuw geboren waren. - 106
-Zijn terrein was de stad, de mensenklontering. Die had hij nodig zoals een parasiet een gastheer. -115
-"Al zingend naderen wij God." - 125
-"Baby's kunnen niet praten omdat ze de geheimen van de hemel niet mogen doorvertellen." -131
-Fotoportretten hadden de neiging om levende herinneringen te overwoekeren en uiteindelijk te vervagen. - 138
-Gaandeweg werd zijn moeder samengevat tot een paar kwaliteiten; een leven in steekwoorden. -139
-Onder ruisend bamboe langs de vlietende rivier is het gemakkelijker om onthechte gedachten te hebben dan op vijfhoog bij de gorgelende verwarmingsbuizen en het spoelwater in de valpijpen. De stoelgang van zijn buren. - 155
-Hij houdt van het woord 'burgerij', het suggereert een wereld waarin alles zijn vaste plaats heeft, als de sterren aan het firmament. - 156
-En hij heeft onderweg bijna alle denkbare zondes gezien, het zijn er zoveel meer dan hij zich ooit heeft kunnen voorstellen! - 165
-Het zakenleven is zoveel effectiever dan de ambtenarij. - 187
-De verhoudingen zijn vastgelopen in de modder van corruptie; niemand kan een ander tot de orde roepen want iedereen heeft vuile handen. Niemand kijkt verder dan zijn eigenbelang. Geen bestuurder of overheidsfunctionaris die aan de lange termijn denkt. Het is een systeem dat je deelname eist; doe je het niet, dan plaats je jezelf buitenspel. Het corrumpeert uiteindelijk zelfs de zuiverste ziel. Zo verrot alles. - 219
-Kinderen geven hem soms een minderwaardig gevoel, alsof hij verraad heeft gepleegd door volwassen te worden. - 223
-U weet wat ze zeggen. Dat de wet een slang is die alleen mensen zonder schoenen bijt. - 250
-Het ondervoede lichaam kannibaliseert zichzelf, het eet zijn eigen spieren op. - 256
-De vriendschap met een kind maakte je een uitverkorene. - 266
-Achter hem werd soms een pagina omgeslagen; het ruisen van papieren vleugels. - 268
-Een vast geloof, meende hij, berustte op ijzeren herhaling. Herhaling dwong je op je knieën. - 271
-Een tevreden bejaarde? Ouderdom is een precaire zaak. Het lijkt of alle rampen erop wachten je tegelijk aan te vallen. - 272
-Beg luisterde naar zijn toespraak, het was de eerste keer dat hij hoorde over een oude Chinees die Confucius heette. Confucius, zei Diniz, zou, als hij het voor het zeggen zou hebben in een land, als eerste het taalgebruik verbeteren. Want als het taalgebruik niet juist is, dan is wat wordt gezegd niet dat wat bedoeld wordt. En als wat gezegd wordt niet is wat men bedoelt, komen er geen werken tot stand. Komen de werken niet tot stand, dan gedijen de kunst en de moraal niet. Gedijen deze niet, dan is er geen juiste rechtspraak. Als er geen juiste rechtspraak is, dan weet de natie niet wat te doen. Daarom moet men geen willekeur dulden in het woordgebruik. Dat is waarop alles aankomt. -35
-Sinds die dag zag Pontus Beg het model van geleidelijke neergang overal in werking. Het begon met één klein dingetje en eindigde in totale wanorde. Op elk levensterrein moest dat ene kleine dingetje worden geïdentificeerd, geïsoleerd en onschadelijk worden gemaakt. Daarom kookte hij elke avond, at hij elke avond aan tafel, waste hij het eetgerei af en borg het netjes weg. Tegen de verwaarlozing, het afglijden, een ellendige dood. - 36
-Zita, zag hij, maakt optisch schoon, niet hygiënisch. - 37
-De radio bleef aan tot hij naar bed ging. Vaak vergat hij waarom hij aanstond, tot hij hem uitzette. De fluittoon in zijn oren. Die vergezelde hem al jaren. Twee mugjes, een aan elke kant. Het geluid steeg op uit geheimzinnige diepten in zijn schedel en werd langs schelpachtige windingen geblazen, waar het zijn hoge klank kreeg. Het was een vlakke, constante toon, die soms traag leek te deinen. Er waren dagen dat hij hem vergat, maar als het plotseling stil werd, wist hij dat hij nooit was weggeweest.
Een zigeunermuzikant die hij eens had opgepakt, meende dat het een B was.
"Ik zin 'm veel lager dan-ie echt klinkt natuurlijk," had Beg gezegd.
"Een C was beter geweest," meende de zigeuner.
"Waarom?"
"De meeste liedjes staan in C." - 37-8
-De neger had een kruis gekust. Dit verdiepte het raadsel. Welke gedachten had hij, welk leven lag er achter hem? En als de man uit Asjchabad gedachten had over de zwarte man, dan had de zwarte man die ook over hem. Deze dingen knarsten als zand tussen de raderen. Ze verwarden zijn verstand en verhitten zijn bloed. - 41
-Hij heeft zijn eten met me gedeeld, dacht de lange man, zijn enige eten. Hij is een groot en edel mens. Hij heeft een hart als een walvis, ik ben het niet waard dat hij me het licht van zijn ogen schenkt. - 59
-Thuis, die plaats die hem nu weldadig voorkwam, en niet armetierig en wanhopig zoals toen hij vertrok. Er was vuur in de kachel, een zacht bed, zijn warme vrouw. - 85
-Of het nummer nog in gebruik was wist hij niet. Ze kon verhuisd zijn, de mensen waren onrustig, veel onrustiger dan vroeger, ze werden overal heen geblazen. - 90
-De handel, dat was geen werk, vond hij, dat was profiteren van werk. Het schuim van de handel is beter dan het vet van de arbeid, was de bittere les die zijn vader hem leerde. - 93
-Onwennig als vee dat in het voorjaar de stal verlaat stonden ze onder de schoongewassen sterrenhemel, en voelden zich alsof ze opnieuw geboren waren. - 106
-Zijn terrein was de stad, de mensenklontering. Die had hij nodig zoals een parasiet een gastheer. -115
-"Al zingend naderen wij God." - 125
-"Baby's kunnen niet praten omdat ze de geheimen van de hemel niet mogen doorvertellen." -131
-Fotoportretten hadden de neiging om levende herinneringen te overwoekeren en uiteindelijk te vervagen. - 138
-Gaandeweg werd zijn moeder samengevat tot een paar kwaliteiten; een leven in steekwoorden. -139
-Onder ruisend bamboe langs de vlietende rivier is het gemakkelijker om onthechte gedachten te hebben dan op vijfhoog bij de gorgelende verwarmingsbuizen en het spoelwater in de valpijpen. De stoelgang van zijn buren. - 155
-Hij houdt van het woord 'burgerij', het suggereert een wereld waarin alles zijn vaste plaats heeft, als de sterren aan het firmament. - 156
-En hij heeft onderweg bijna alle denkbare zondes gezien, het zijn er zoveel meer dan hij zich ooit heeft kunnen voorstellen! - 165
-Het zakenleven is zoveel effectiever dan de ambtenarij. - 187
-De verhoudingen zijn vastgelopen in de modder van corruptie; niemand kan een ander tot de orde roepen want iedereen heeft vuile handen. Niemand kijkt verder dan zijn eigenbelang. Geen bestuurder of overheidsfunctionaris die aan de lange termijn denkt. Het is een systeem dat je deelname eist; doe je het niet, dan plaats je jezelf buitenspel. Het corrumpeert uiteindelijk zelfs de zuiverste ziel. Zo verrot alles. - 219
-Kinderen geven hem soms een minderwaardig gevoel, alsof hij verraad heeft gepleegd door volwassen te worden. - 223
-U weet wat ze zeggen. Dat de wet een slang is die alleen mensen zonder schoenen bijt. - 250
-Het ondervoede lichaam kannibaliseert zichzelf, het eet zijn eigen spieren op. - 256
-De vriendschap met een kind maakte je een uitverkorene. - 266
-Achter hem werd soms een pagina omgeslagen; het ruisen van papieren vleugels. - 268
-Een vast geloof, meende hij, berustte op ijzeren herhaling. Herhaling dwong je op je knieën. - 271
-Een tevreden bejaarde? Ouderdom is een precaire zaak. Het lijkt of alle rampen erop wachten je tegelijk aan te vallen. - 272
donderdag 12 februari 2015
Giro Giro Tondo, een obsessie Ilja Leonard Pfeijffer
I
Op marktplaatsen heb ik naar jou
gezocht.
Waar minderbroeders op je hammen
kwijlden,
prelaten onder al je rokken zeilden,
heb ik het pluimvee uit je schoot
gekocht.
Gebraden hanen reeg je aan het spit
alsof je daarmee iets wilde beweren.
Je greep met harde hand naar schorseneren
en raspte stengels met ontbloot gebit.
Al heb ik jou zo vaak nog nooit ontmoet,
zal ik je van mijn leven niet vergeten.
Ik wil je zeggen hoe je overvloed
mijn honger al die jaren heeft bezeten.
Ik zou niet weten hoe ik zoeken moet.
Ik wist je naam niet, wilde die niet
weten.
2
Ik wist je naam niet, wilde die niet
weten.
…
15
Op marktplaatsen heb ik naar jou
gezocht.
Ik wist je naam niet, wilde die niet
weten.
Op elke website wist ik jou te heten,
hoewel ik nergens op je hopen mocht.
Toen ik je vond, was jij verrassend
echt.
Je maakte lange vingers van gedachten.
Je vlocht mijn woorden tot een strik. Je
lachte,
al had ik volgens mij niets raars
gezegd.
We scheppen wie ons liefheeft naar ons
beeld.
In wolken valt een wereldrijk te winnen.
Bestaan is een illusie die je steelt.
Ik kan je slechts als fantasie beminnen.
En op een blanke bladzij die vergeelt
wil ik je weer als een gemis verzinnen.
Giro
giro tondo – de titel verwijst naar de beginregel van een Italiaans
kinderliedje – is een in vormtechnisch opzicht niet eerder vertoonde
gedichtencyclus in de Nederlandstalige literatuur.
Het
is een volledig aan alle strenge regels gehoorzamende sonnettenkrans. Een ware stijluitdaging,
dit
geheel van vijftien sonnetten.
Het
thema, de liefde, is oeroud. Maar Ilja Leonard Pjeijffer blaast het met verve, virtuositeit en
ongekende energie nieuw leven in. Een pijnlijke liefdesrondedans van begeren naar beminnen naar verliezen naar
missen, kortom: Giro giro tondo.
Pfeijffer
woont en werkt in Genua.
Als een vreemde
Een tekstje uit een jong leven dat me heel erg trof. Omdat wat omschreven wordt vaak het geval is, in mindere of meerdere mate. Het zit dichtbij. Het zit in ons. Praat eens dieper met een vreemde, die al gauw vertrouwder zou kunnen worden dan je denkt.
Iemand die in hetzelfde dorp woont, maar waar je elkaar nooit ziet
Iemand die op dezelfde bus zit, maar toch als een vreemde naast je zit
Iemand die op dezelfde school zit, maar toch zo anders is
Iemand die in dezelfde klas zit, maar toch zo onbekend is
Iemand die zo dichtbij is en tegelijk zo veraf
Ik moest ook denken aan het goede idee van "organising a conversational meal" zoals dat opdook in de tv-reeks Het voordeel van de twijfel, en waarvan echo's allerhande te vinden zijn, zoals de volgende.
Iemand die in hetzelfde dorp woont, maar waar je elkaar nooit ziet
Iemand die op dezelfde bus zit, maar toch als een vreemde naast je zit
Iemand die op dezelfde school zit, maar toch zo anders is
Iemand die in dezelfde klas zit, maar toch zo onbekend is
Iemand die zo dichtbij is en tegelijk zo veraf
Ik moest ook denken aan het goede idee van "organising a conversational meal" zoals dat opdook in de tv-reeks Het voordeel van de twijfel, en waarvan echo's allerhande te vinden zijn, zoals de volgende.
The Conversation Menu
The Muse organises Conversation Meals at which you are seated in pairs with someone you have never met, or know only very vaguely. You are each given a Menu of Conversation that looks like a restaurant menu, with starters, fish, grills, dessert etc, but instead of descriptions of food dishes, each heading contains topics to talk about, 25 in all.
A Muse introduces the meal and explains how to proceed and the rules of what is more than a game. Each of you chooses a topic, and when you have finished discussing it, the other chooses a topic and so you go through the Menu. That normally takes two hours, though we have known it to last seven hours.
We have been amazed by how quickly the conversations become animated, and how interesting and memorable the event becomes. You get to know a stranger very well, and find that you are learn a lot about yourself too, in discussing such topics as ambition, curiosity, fear, friendship, the relations of the sexes and of civilisations. One eminent participant said he would never again give a dinner party without this Muse Menu, because he hated superficial chat.
En ik stipte deze week ook de volgende zinnen in een gedicht van Kreek Daey Ouwens aan (wat een merkwaardig vreemde naam heeft die man!):
Wat men op een dag allemaal zegt, wat
men uitspreekt, dat zijn alleen de
schillen, Larissa. Nooit komt men bij
het binnenste. De kern.
woensdag 11 februari 2015
Blijf - Ellen Deckwitz
uit het Saint Amour programmaboekje van Behoud de Begeerte
BLIJF
als een geest hangt je geur nog in mijn dekens,
blijf. Ook al ben je bang voor je eigen schoonheid,
dat zij nog maar enkele jaren heeft. Ook al vrees je de wind
die misschien de kleur uit je haren zal blazen,
blijf.
Eens zullen we allen moeten branden en weet
dat je tussen mijn handen het allerbest blakert.
ongepubliceerd
BLIJF
als een geest hangt je geur nog in mijn dekens,
blijf. Ook al ben je bang voor je eigen schoonheid,
dat zij nog maar enkele jaren heeft. Ook al vrees je de wind
die misschien de kleur uit je haren zal blazen,
blijf.
Eens zullen we allen moeten branden en weet
dat je tussen mijn handen het allerbest blakert.
ongepubliceerd
Eratosthenes - Hugo Claus
Zij was met haar knul.
Bevend zei ik:
“Mag ik een dezer dagen
de grendel van je deur opheffen,
je slot ontsluiten,
tussen je deurposten glijden,
en in je klamme vestibule
een hefboom planten?
Zij keek naar haar knul.
Toen naar mij:
“Raak mijn deurtje niet aan,”
zei ze.
“En pas op!
want er is al een kwade hond
binnen.”
Hugo Claus
Een jeugdig, ietwat baldadig verwoord liefdesgedichtje dat er naar deze Saint Amour-tijden toe wel bij mag. Een beetje gewaagd van taal? Of toch jong en inleefbaar, met het verlangen, de passie, het verbod, de zin, en de angst voor de liefdesconcurrentie die ieder vroeg of laat wel eens tegen het lijf loopt?
Abonneren op:
Posts (Atom)